"Wanneer je aankomt in Port-au-Prince is het verrassend om te zien hoeveel schade er nog steeds is, één jaar na de allesverwoestende aardbeving." Dit is de eerste indruk van onze collega Nha Truc die onlangs terugkeerde van een missie in Haïti samen met Luc Van Hoef en Philip Douryang, onze expat die direct na de aardbeving ter plaatse was.

Nha Truc vertelt: "talloze stapels puin langs de wegen en volledig vernielde gebouwen blijven de bezoekers herinneren aan de moeilijk te vergeten tragedie. Het gevoel van onveiligheid te midden van volledig vernielde en verlaten wijken doet je onmiddellijk naar het hart grijpen. Enkel de kinderen, die in uniform rondlopen als ze al het geluk hebben om naar school te kunnen gaan, vallen uit de toon in deze onbeschrijfelijke chaos van ontdane gebouwen en hobbelige straten. Dat waren mijn eerste indrukken, maar dan tussen alle chaos door kom je aan in de bevoorrechte wijk Pétionville. Daar zitten alle buitenlanders, waarvan het merendeel werkt voor de vele verschillende NGO's en bedrijven die nog steeds meewerken aan de heropbouw, één jaar na de aardbeving."


Angst en vermoeidheid

  Nha Truc vervolgt: "Pétionville is een rijke buurt die afsteekt tegen de rest van de hoofdstad. Hier kan je een goede maaltijd nuttigen bij een uitgeweken Belg wiens restaurant verworden is tot een bijna verplichte tussenstop voor alle westerlingen die in Haïti verblijven. Hier patrouilleren ook de blauwhelmen van Minustah. Maar opvallend is de algemene vermoeidheid van de bevolking die geen zekerheid meer heeft over haar dagelijkse taken en al helemaal onzeker is over wat de volgende dag zal brengen. Men kan heel duidelijk de pijn en de angst voelen die er leeft onder de mensen en dat ondanks de internationale hulp, verschillende projecten en bovenal een humanitair budget van ruim 1 miljard euro waarvan 4.2 miljoen afkomstig is van Caritas International (2 miljoen van haar eigen rekening 41-41). Een aanzienlijk bedrag, maar in een land dat gebukt gaat onder administratieve vertragingen en een overheid die niet goed functioneert, is het altijd moeilijk werken."


Sociaal-politieke problemen

  "Maar de behoeften zijn enorm," bevestigt Nha Truc. "De situatie in Haïti is echt katastrofisch want naast de natuurramp zijn er ook nog de vele sociaal-politieke problemen. Dit is waarschijnlijk de hoofdreden waarom het land niet correct geleid wordt. Vele van de gekwalificeerde leidinggevenden zijn gestorven tijdens de aardbeving en de meeste nationale instellingen zijn volledig verwoest, vele administratieve documenten zijn onherroepelijk verloren zoals bv. het nationaal kadaster. De burgers zijn alles kwijt en de administratie wordt nu geconfronteerd, ondanks alle problemen die ze al hadden voor de aardbeving, met een tekort aan management en leidinggevende figuren. In deze administratieve puinhoop, die dan nog door de huidige regering van lopende zaken tot een minimum beperkt is, probeert de lokale bevolking te overleven. Daarom zal je niet vaak een buitenlander alleen zien rondwandelen in de stad. En al helemaal niet ‘s avonds. In een land met een zeer hoog percentage jongeren leiden armoede, werkloosheid, geweld en geen toekomstperspectief al snel tot gevaarlijke situaties. Hierdoor blijven de buitenlandse expats tijdens hun bezoeken aan de projecten liever in hun voertuigen, vaak 4X4's. Enkel op de werven of op de sites van de projecten zullen ze uitstappen omdat het daar veilig genoeg is. Het is onder zeer moeilijke omstandigheden dat de mensen die de talrijke NGO's vertegenwoordigen hun werk moeten doen."


Ontmoetingen op het terrein

Na een reis van tien uur met de wagen en een lunchstop in Cayes komt het team van Caritas eindelijk aan in Jéremie ten westen van Grand Anse. Het is in de nabijheid van de stad Abricots dat ze de vertegenwoordigers van de landbouwers ontmoeten, waarmee Caritas samen de voedselonzekerheid wil bestrijden. Nha Truc vervolgt: "Het is een zeer verrijkend contact, het liet ons toe beter de behoeften te evalueren van de lokale bevolking. Zij hebben ons bevestigd dat het nodig is om te investeren in een verbetering van de landbouwtechnieken, in een betere toegang tot de nodige werktuigen en te zorgen voor de aanwezigheid van verbeterde rassen van runderen, dit alles om te zorgen dat ze meer verantwoordelijker zouden worden voor hun eigen productie en minder afhankelijk van buitenlandse voedselhulp. Dit project lijkt ons bijzonder nuttig omdat we gedurende heel onze reis hierheen vruchtbare landbouwgronden en een grote diversiteit aan fruitgewassen gezien hebben. Het is dus zeer verrassend om te weten dat enorme hoeveelheden landbouwproducten worden ingevoerd terwijl er een enorm potentieel is om ter plaatse aan landbouw te doen. Dat is waarom Caritas veel belang hecht aan dit soort projecten."


Voedselzekerheid en de garantie op een degelijk leven

"In deze regio zijn we een vrolijkere en toegankelijkere bevolking tegengekomen, en natuurlijk ook veel gastvrijer. De kinderen die we langs de weg zagen of aan de uitgang van de school zwaaiden vrolijk naar ons, kwamen ons de hand toereiken om daarna al lachend terug weg te gaan," vertelt Nha Truc. "Misschien zijn de mensen hier veel spontaner omdat ze in deze regio niet zoveel last hebben gehad van de aardbeving?" vraagt Nha Truc zich af alvorens verder te gaan: "onze indruk is dat we ons niet alleen op de heropbouw moeten focussen (zoals in Duval) maar ook op dit soort landbouwprojecten. Naast de noodzaak om terug een dak boven hun hoofd te hebben, maken veel Haïtianen zich vooral zorgen om terug een goede baan te vinden zodat ze terug voor hun gezin kunnen zorgen. Het is belangrijk om het agrarische potentieel van Haïti te benutten zodat de bevolking haar doel kan bereiken en terug een waardig leven kan leiden. Dit is dan ook het hoofddoel van het Caritasnetwerk dat sterk vertegenwoordigd is in Haïti."