09/04/10 - Volgens Caritas Internationalis moet de heropbouw van Haïti, op korte en langere termijn, worden gedragen door de Haïtianen zélf. Het armste land van het westelijk halfrond werd op 12 januari getroffen door een verwoestende aardschok, die aan minstens 230.000 mensen het leven kostte. 300.00 inwoners raakten gewond. Drie maanden later, in het begin van het regenseizoen, zijn er nog steeds 1,2 miljoen daklozen, waarvan velen in tentenkampen leven. 60% van de hoofdstad Port-au-Prince werd verwoest. De totale materiële schade wordt geraamd op ettelijke miljarden euro's.

Internationaal herstelplan

Tijdens een internationale donor-conferentie op 31 maart in New York, voorgezeten door de VN en de VS, beloofden de zowat 60 deelnemende landen op korte termijn in totaal een bedrag ter beschikking te stellen van 3,9 miljard € voor de eerste fase van de heropbouw van Haïti. Dat is véél meer dan de verwachte 2,8 miljard €. Maar volgens VN-secretaris-generaal Ban Ki-Moon zullen er op langere termijn (= de komende 10 jaar) minstens 8,5 miljard € aan buitenlandse investeringen nodig zijn.

De regering van Haïti heeft, samen met o.m. de VN en de Wereldbank, een herstelplan klaar. Daarin ligt de klemtoon op het herstel van de schade aan de hele infrastructuur van wegen, bruggen, (overheids)gebouwen, havens, vliegvelden, ziekenhuizen en scholen. Het plan voorziet verder in de ondersteuning van de landbouw (70% van de Haïtianen zijn kleine boeren). Ook wil de overheid op het platteland nieuwe wooncentra, bedrijven en vele jobs creëren om zo de bevolking van de hoofdstad Port-au-Prince (waar 4 van de 9 miljoen inwoners verblijven) drastisch af te slanken.

Belofte maakt schuld

Maar de grote NGO's, zoals Caritas Internationalis, zijn op hun hoede en stellen zich heel wat vragen: gaan de donorlanden het beloofde geld ook daadwerkelijk geven? Is het wel verstandig om het beheer en de besteding van de massale financiële hulp deels toe te vertrouwen aan de Haïtiaanse overheid, die een jarenlange traditie heeft van corruptie en inefficiëntie? Hoe zal men ervoor zorgen dat de buitenlandse miljardenhulp terechtkomt bij de mensen die het echt nodig hebben? Zal men de fondsen ook aanwenden voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving, waaronder vrouwen en kinderen? Wordt de straatarme Haïtiaanse bevolking zélf er uiteindelijk beter van?

Lokale structuren

Caritas Internationalis stelt dat Haïti behoefte heeft aan structuren die blijven functioneren, ook nadat de internationale hulp is weggevallen. Op dit moment heeft het land nog steeds een acute behoefte aan directe noodhulp in de vorm van voedsel, eten, onderdak, sanitaire voorzieningen en medische verzorging, om het immense menselijke leed te verzachten. Volgens bisschop Pierre Dumas, voorzitter van Caritas-Haïti, heeft zijn land de komende 5 jaar dringend nood aan "een doeltreffend relance-plan, waarin rekening wordt gehouden met alle aspecten van gezondheidszorg, milieu, onderwijs, werkgelegenheid en kleinschalige economische projecten."

Tussenbalans

Tot dusver heeft Caritas Internationalis meer dan 10 miljoen € geschonken aan de zwaar getroffen bevolking van Haïti. In de hoofdstad Port-au-Prince en op 7 andere plaatsen hebben medewerkers en vrijwilligers tot dusver voedselpakketten of warme maaltijden uitgedeeld aan ruim 1,5 miljoen mensen. Op medisch gebied werden door Caritas gezondheidskits verdeeld, dispensaria opgericht en eerste medische zorgen in 21 ziekenhuizen toegediend aan 350.000 overlevenden van de aardbeving. 100.000 daklozen kregen dekzeilen en tenten als voorlopig onderdak. Aan meer dan 200.000 Haïtianen in 4 vluchtelingenkampen werden hygiëne-kits en drinkwater (elke dag 120.000 liter!) bezorgd. Zowat 13.000 kinderen, bejaarden en gehandicapten zijn aangepaste tenten en lokalen ter beschikking gesteld voor ontspanning, ontmoeting, onderwijs, trauma-verwerking, enz. Tenslotte gaf Caritas zaden, meststoffen en landbouwwerktuigen aan ongeveer 5000 arme boeren en moedigt hen aan om fruitbomen te planten om de bodemerosie tegen te gaan.