17/01/10

Caritas-Haïti en Caritas-VS konden meteen hulp bieden

Op het moment van de verwoestende aardschok namen de stafleden van Caritas-Haïti deel aan een jaarlijkse trainingscursus buiten de hoofdstad Port-au-Prince. Zo bleven ze allemaal ongedeerd. Wel is een nog onbekend aantal vrijwilligers van Caritas-Haïti en ook van Caritas-VS wellicht om het leven gekomen. De gebouwen van Caritas-Haiti, vlak naast de ingestorte kathedraal van Port-au-Prince, werden vernietigd. Caritas-Haïti, opgericht in 1975, heeft zich overal in het land sterk ingeplant, met een uitgebreid net van medewerkers in alle parochies van het land.

"Catholic Relief Services" (CRS), de Amerikaanse katholieke hulporganisatie die deel uitmaakt van het Caritas-netwerk, werkt al 55 jaar op het eiland en is, zo mogelijk, nog nadrukkelijker aanwezig met een permanente staf van 313 mensen, waarvan 120 in de hoofdstad Port-au-Prince. Het hoofdkwartier van Caritas-VS in de hoofdstad, is slechts licht beschadigd tijdens de aardbeving. Maar uit veiligheidsoverwegingen werkt het personeel buiten en brengt de (korte!!!) nachten door in tenten of in auto's op de binnenkoer. De hele infrastructuur van één centrale en diverse locale opslagplaatsen van CRS - gevuld met voorraden hulpgoederen, drinkwater, levensmiddelen, voertuigen, brandstof, enz. - bleef gelukkig overeind staan.

Precies omdat Caritas-VS kan terugkijken op 55 jaar ervaring in Haïti (vooral na de alles verwoestende tropische orkanen, die de voorbije jaren over het eiland trokken), een brede waaier van deskundigen in huis heeft en bovendien beschikt over grote materiële en financiële middelen is het niet verwonderlijk dat de Pauselijk Raad "Cor Unum", bevoegd voor ontwikkelingssamenwerking en liefdadigheid, aan Caritas-VS heeft gevraagd om de noodhulp van alle katholieke caritatieve organisaties op Haïti te coördineren.

Onmiddellijk na de aardbeving gingen hulpteams en vrijwilligers van Caritas-Haïti en Caritas-VS aan de slag. Ze bezochten de meest getroffen gebieden in en rond de hoofdstad en boden meteen de meest dringende noodhulp. Ze begonnen de dag zélf al met het uitdelen van de meest levensnoodzakelijke dingen, zoals bereide voedselpakketten, niet-bederfbare eetwaren, drinkwater, waterzuiveringstabletten, hygiënekits, geneesmiddelen, tenten, dekens, kleren, EHBO-materiaal, zaklampen, batterijen, enz. In de 200 ziekenhuizen en medische centra van Caritas, m.n. in Port-au-Prince, kregen de vele ernstig gewonden eerste hulp aangeboden. Maar al gauw was men door de beschikbare voorraden heen, stonden de opslagplaatsen leeg en waren de ziekenhuizen overbevolkt.

De Caritas-noodhulp stoot op tal van obstakels

Er is vooral nood aan eten, drinkwater, geneesmiddelen, tenten, dekens en medische hulp. Het is nu wachten op hulpgoederen uit het buitenland. Die hulp komt maar tergend traag en moeilijk op gang. De hulpverleners en de voedselvoorraden van Caritas die Haïti bereiken, geraken moeilijk op hun plaats van bestemming. De hele bevoorrading en de hulpverlening door Caritas International worden ernstig bemoeilijkt door:

- een massale chaos alom.
- de moeizame communicatie met de Caritas-medewerkers in het land, met het hoofdkwartier van Caritas Internationalis in Rome en met de vele zusterorganisaties. Er is geen stroom en vrijwel geen telefoonverkeer mogelijk. Satelliettelefoons zijn er intussen en ook internet maakt contact met de buitenwereld mogelijk.
- de file-vorming op de luchthaven, met slechts één landingsbaan, waar geen grote vliegtuigen kunnen landen en waar de controletoren buiten gebruik is. De luchthaven kan de hulpvluchten niet verwerken, is overbevolkt en kampt met plaatsgebrek en brandstoftekort. De verkeersleiding is sinds kort overgenomen door het Amerikaanse leger, dat intussen ook een vliegdekschip in de buurt heeft.
- de beperkte capaciteit en toegankelijkheid van de verwoeste haven van Port-au-Prince voor het aanmeren van grotere schepen met voedsel, medicijnen en hulpgoederen
- de onbegaanbaarheid van vele wegen.
- een totaal gebrek aan coördinatie. Er is geen systeem om de hulpgoederen, die massaal op de luchthaven aankomen, in het land te verdelen.
- een schrijnend gebrek aan brandstof om de hulpgoederen te vervoeren naar de verdeelpunten.
- het risico op besmettelijke ziekten en epidemieën, dat met het uur groter wordt.
- het huidig machtsvacuüm en een dreigende sfeer van anarchie. Niemand heeft tot nu toe de leiding van het land in handen genomen. De overheid telt zélf veel slachtoffers en ook de VN- leiding deelde in de klapppen.
- de manke samenwerking met de overlevende Haïtiaanse overheden.
- de toenemende onveiligheid. Men vreest voor volkswoede, plundering, diefstal, rellen en terreur als de chaos en radeloosheid van de mensen nog langer aanhouden. Veel mensen lopen al rond met vuurwapens of messen. Velen zoeken bescherming in de zone rond de luchthaven, die wordt bewaakt door Amerikaanse soldaten.

Wat doet het Caritas-netwerk nu?

Ondanks al deze problemen blijft Caritas aan het werk. Een internationaal noodhulpteam, uitgestuurd door Caritas Internationalis in Rome is sinds vrijdag ter plaatse om de Caritas-medewerkers te helpen bij de verdeling van schaars wordende hulpgoederen zoals voedsel, drinkwater, geneesmiddelen en tenten. Binnen het Rome-team bevinden zich deskundigen inzake rampenhulp, logistiek, sanitaire voorzieningen en communicatie. Ze omschrijven de situatie als "zeer slecht". Ook noodhulpspecialisten van andere organisaties van het Caritas-netwerk zijn aanwezig, onderweg of maken zich klaar.

In de naburige Dominicaanse Republiek bereiden het Caritas-netwerk en CRS 10.000 pakketten met hapklaar en niet-bederfbaar voedsel om de komende dagen zowat 50.000 mensen te voeden. De eerste 500 pakketten zijn inmiddels in Port-au-Prince verdeeld. Caritas heeft er een netwerk van 27 distributiepunten voor levensmiddelen opgezet. Allicht is er militaire bescherming vereist om te vermijden dat er bij de verdeling rellen en vechtpartijen uitbartsen in de lange files. Nog in de Dominicaanse Republiek verzamelt Caritas inderhaast watercontainers, jerrycans, chloortabletten voor waterzuivering, kookgerei, dekzeilen, hygiënekits, enz. voor Haïti.

Een schip, gecharterd door CRS (Caritas-VS) is onderweg naar de haven van Port-au-Prince met 1.500 ton levensmiddelen (1.300 ton graan en 200 ton sojaolie) aan boord, samen met een aantal containers met drinkwater en waterzuiveringstabetten voor ongeveer 2000 gezinnen. Caritas Internationalis stuurde een vliegtuig naar Haïti met 8 zogeheten "Health kits", waarmee men, in noodsituaties, gedurende 3 maanden kan tegemoet komen aan de medische behoeften van ongeveer 10.000 mensen.