26/06/09 - Ondanks het vredesakkoord in 2005 tussen de machthebbers in Khartoem en de voormalige rebellen van de Soedanese Volksbevrijdingsbeweging SPLM, neemt het aantal gewapende conflicten in zuidelijk Soedan de laatste tijd hand over hand toe. Dat leidt fataal tot een verdere destabilisering van het gebied, en dus tot meer onzekerheid en tot nog meer ellende onder de bevolking.

Op een Caritas-bijeenkomst in Rome zei een Soedanese bisschop dat zijn land regelrecht afstevent op een humanitaire crisis zonder voorgaande. De mensen in het zuiden en het westen (Darfur) hebben geen toegang tot gezondheidszorg, onderwijs of drinkbaar water en ze zijn totaal onbeschermd tegen het escalerend geweld. Op veel plaatsen zijn Caritas en de Kerk nog de enige verleners van onderwijs, gezondheidszorg en sociale dienstverlening.

Vluchtelingenkampen in Darfur overvol

Aan bijna 300.0000 mensen in Darfur geeft Caritas-Soedan voedsel, onderdak, drinkbaar water, hygiëne-kits, levensonderhoud en onderwijs en ontplooit tegelijk allerlei activiteiten voor vredesopbouw. Sinds rebellen in 2003 de wapens opnamen tegen de regering zijn er in westelijk Soedan (rond Darfur) 300.000 mensen gedood en telt men er 2,7 miljoen ontheemden, waarvan de meesten in kampen verblijven. De humanitaire situatie in deze kampen is nog dramatischer geworden door de komst van 290.000 nieuwe vluchtelingen in de loop van vorig jaar.

Maar in Zuid-Soedan zou het aantal doden, ten gevolge van de vele gewapende conflicten, inmiddels hoger liggen dan rond Darfur. 16% van de bevolking lijdt er aan ondervoeding en 9 op 10 mensen moeten rondkomen met minder dan één dollar per dag. In 2007 werd in de streek het hoogste sterftecijfer ter wereld genoteerd onder de jonge moeders (203 vrouwen sterven op 10.000 geboorten). En van de 4 miljoen mensen, die decennia-lang op de vlucht sloegen voor de gevechten, is slechts de helft naar huis teruggekeerd.

Wankele vrede in zuidelijk Soedan

In 2005 werd een vredesakkoord bereikt tussen de Soedanese regering en de voormalige rebellen van de SPLM in zuiden van het land. Dat maakte een einde aan een 20 jaar durende burgeroorlog, die allicht aan 2 miljoen mensen het leven kostte.

Het verdrag kende een zelfstandige regering toe aan Zuid-Soedan. Voorts werden er afspraken in vastgelegd over de grenzen tussen noord en zuid, over de verdeling van de olie-inkomsten in de grensstreek (waarover nog steeds geen duidelijkheid is) en over de wederopbouw van de hele regio. Het verdrag loopt af in 2011. De Islamitische machthebbers in Khartoem zegden toe dat de inwoners van het niet-Islamitische Zuid-Soedan zich dan in een referendum kunnen uitspreken over, ofwel een verregaande autonomie, ofwel over een eventuele volledige onafhankelijheid (waarvoor een overweldigende meerderheid gewonnen zou zijn).

Het is echter zéér de vraag of het verdrag zal standhouden tot 2011. De vroegere vijanden herbewapenen zich volop en het aantal gewelddadige conflicten neemt de laatste tijd onrustbarend toe, ook in Zuid-Soedan zélf tussen de verschillende volken en stammen (over de onderlinge verdeling van de gronden en de controle over water). Het Noorden zou die interne spanningen nog aanwakkeren, door de levering van geld en wapens aan bevriende milities in het zuiden. Dat kan uitmonden in een nieuwe burgeroorlog, waarvan de berooide burgerbevolking, volgens Caritas, eens te meer de dupe zal zijn.

------
Als onafhankelijke NGO is Caritas International afhankelijk van uw steun. U kan ons helpen.