12/03/10 - In het West-Afrikaanse land Nigeria deelt Caritas voedsel, kleren, dekens en andere hulpgoederen uit aan een 500-tal dakloze gezinnen, die op de vlucht zijn geslagen na de recente uitbarsting van religieus-etnisch geweld. Vorige zondag, in de vroege ochtend, werden 3 overwegend christelijke dorpen, ten zuiden van de stad Jos (vlakbij de hoofdstad Abuja) aangevallen door leden van een islamitische nomadenstam. Tijdens de bestorming zouden tenminste 200 (sommige bronnen spreken van 500) dorpelingen met kapmessen zijn afgemaakt ofwel levend verbrand in hun hut. De slachtoffers waren overwegend vrouwen, kinderen, gehandicapten en bejaarden.

In nauwe samenwerking met buitenlandse leden van het Caritas-netwerk is een programma gestart voor vredesopbouw. Hiermee wil Caritas de bestaande spanningen tussen de rivaliserende christelijke en islamitische stammen aan de basis wegnemen en komen tot een duurzame vrede in en rond de stad Jos. "Er overheerst hier een algemeen gevoel van onveiligheid. De mensen leven voortdurend in grote onzekerheid en angst, en zijn zelfs bang om in hun hutten te slapen. Ze hebben alle hoop opgegeven. Het vertrouwen in de overheid is totaal zoek. Van de politie en de extra-veiligheidstroepen verwachten ze niet veel heil omdat die zondag niet tijdig zijn tussenbeide gekomen. Velen houden zich schuil in de bergen. Sinds het bloedbad van vorige zondag circuleren geruchten over nieuwe slachtingen, maar je weet niet hoe ernstig die moeten worden genomen", aldus Anthony Fom van Caritas-Jos.

De politie heeft inmiddels 95 verdachten opgepakt. De Nigeriaanse regering heeft een onderzoek bevolen naar de omstandigheden van de massale slachtpartij van zondag. Maar Peter Audu, seretaris-generaal van Caritas-Nigeria, verwacht niet dat er veel gaat veranderen of dat de onruststokers strafrechtelijk zullen worden vervolgd. De gevangenissen zitten nu al overvol en het gerecht is overbelast.

De recente islamitische raid zou een wraakactie zijn geweest voor het geweld dat halfweg januari uitbrak in en rond de stad Jos en dat 4 dagen duurde. Toen werden tientallen islamitische en christelijke gebedshuizen in brand gestoken. Ruim 300 doden werd geteld, overwegend moslims. Ongeveer 15.000 mensen sloegen op de vlucht. Een kleine helft ervan kwam terecht in opvangcentra (scholen, kerken, moskeeën, kazernes) en geïmproviseerde kampen rond Jos. Caritas-Nigeria trok toen 12.500 dollar uit aan voedselhulp voor 400 ontheemde gezinnen.

Twee decennia van etnisch-religieus geweld

Het conflict in Jos is behoorlijk ingewikkeld. Aartsbisschop Kaigama van Jos benadruk dat het niet te herleiden is tot een puur religieuze strijd tussen christenen en moslims. Ook en vooral etnische, sociale, politieke, economische en culturele factoren liggen eraan ten grondslag, en die worden door de buitenlandse media makkelijk door elkaar gehaald: "De dieper ligggende oorzaak ligt in de tegenstellingen tussen de ingeweken Hausa- en Fulani-stammen (herders en veehouders) enerzijds, die overwegend islamitisch zijn, en anderzijds de inheemse Berom-, Anaguta- en Afizeri-stammen (boeren), die grotendeels christenen omvatten. Beide kampen twisten al jaren om controle over de gronden en om de politieke macht in de stad", aldus Mgr Kaigama.

In Nigeria is 50% van de 142 miljoen inwoners moslim, 25% is protestant en ruim 15% is katholiek. De stad Jos ligt precies in het midden van het land, en vormt bijna een enclave op de breuklijn tussen het islamtische noorden en het overwegend christelijke zuiden. Het is dan ook niet verwonderlijk de stad de voorbije 2 decennia herhaaldelijk (in 1994, 2001, 2008 en 2009) het toneel is geweest van etnisch-religieus geweld, waarbij honderden doden vielen.