18/05/10 - Burkina Faso is één van de landen in de westelijke Sahel (tussen de Sahara-woestijn en subtropisch Afrika) die door zware overstromingen en mislukte oogsten van de voorbije jaren ernstig worden bedreigd door hongersnood. De situatie is het meest zorgwekkend in Niger, maar ook in Burkina Faso, Mali, Mauritanië, Tjaad en Nigeria grijpt de voedselcrisis wild om zich heen. In de hele regio lijden minstens 800.000 kinderen onder de 5 jaar aan ondervoeding! Pater Isidore Ouedraogo, secretaris-generaal van Caritas-Burkina Faso (OCADES), heeft alvast een hulpprogramma in de steigers gezet.

"We gaan ons vooral richten op de meest kwetsbare bevolkingsgroepen in het Noorden en Noord-Oosten van Burkina Faso, waar zich de armste gebieden van het land bevinden. De hulp van Caritas gaat naar ongeveer 1500 gezinnen van gemiddeld 6 personen, vooral éénoudergezinnen, huishoudens met een vrouw aan het hoofd en families die het ergst getroffen zijn door de overstromingen van vorig jaar. Enerzijds leveren we dringende voedselhulp en anderzijds drijven we mee de landbouwproductie op door het gratis verdelen van zaden van goede kwaliteit, meststoffen en werktuigen", zegt pater Ouedraogo.

Als gevolg van lange droogte-perioden, van overstromingen en van magere oogsten tijdens de afgelopen jaren is de economie in Burkina Faso helemaal in mekaar gezakt. Uit geldnood moesten veel inwoners al hun granen en dieren verkopen om te overleven. Granen en dieren vormen a.h.w. "het spaarboekje" van vele gezinnen: zij vormen een reserve "in natura" om o.m. de ziektekosten, het onderwijs van de kinderen en levensmiddelen te betalen. Die voorraad raakt nu op en dat heeft meteen fatale gevolgen voor de volksgezondheid, de voedselvoorziening en het onderwijs in Burkina Faso.

Zelfredzaamheid

"Om de heersende voedselonzekerheid daadwerkelijk te bestrijden moeten we eerst en vooral de plaatselijke voedselproductie helpen aanzwengelen", aldus pater Isidore Ouedraogo. "De overheid en internationale organisaties hebben zich tot nu toe vooral gericht op de productie van katoen, bestemd voor de export. Met de opbrengst van die export zouden de mensen dan voedsel kunnen kopen. Maar zo werkt dat niet in de praktijk. Vorige voedselcrisissen in 2006 en 2008 hebben aangetoond dat de bevolking van Burkina Faso het slachtoffer werd van prijsschommelingen en van speculaties op de internationale voedingsmarkt".

"Het is van het grootste belang dat de kleine boeren, die 80% van de bevolking vertegenwoordigen, zélf instaan voor de productie van voedsel voor eigen consumptie en zorgen voor een gezinsinkomen. De boeren kunnen dan zélf bepaalde keuzes maken, bijv. kafferkoren (= sorgo, sorghum) van eigen kweek inruilen voor uit Azië geïmporteerde rijst", vindt pater Ouedraogo.

Prioriteiten van Caritas

De grotendeels agrarische bevolking van Burkina Faso zal zich noodgedwongen moeten aanpassen aan de klimaatsveranderingen en de kwalijke invloeden ervan op de hele leefomgeving. Volgens secretaris-generaal Ouedraogo mag Caritas niet de blik afwenden van de onmiddellijke noden en voedselhulp bieden aan de velen die honger lijden, maar tegelijk moet de hulporganisatie werken aan een verbetering van de situatie in Burkina Faso op langere termijn: "Wij willen de mensen helpen om uiteindelijk zichzelf te helpen, door het vastleggen van enkele prioriteiten":

- de mensen aanmoedigen tot meer variëteit in hun voedselproductie. Tot nu toe lag de klemtoon vooral op de teelt van kafferkoren en pindanoten, omdat de bodem zeer geschikt is voor deze gewassen. Maar Caritas zet de boeren aan om daarnaast ook sperziebonen, aardappelen, wortelen, aubergines en zelfs aardbeien te kweken.

- de toegang verbeteren tot water door de bouw van kleine dammen en putten. Caritas plaatst een electrische pomp, aangedreven door zonne-energie, op een waterput, die 3 à 5 kubieke meter water kan bovenhalen. Daarmee kan men een heel jaar lang een hectare grond bevloeien. Zo'n pomp mag dan wel 30.000 euro kosten, het is een duurzame investering waar een héél dorp zijn voordeel mee doet.

- helpen bij de verwerking en distributie van de eigen voedingsproducten. In een arm dorp doet een vrouw er nu meerdere uren over om een portie kafferkoren met de hand te malen. Als Caritas deze vrouw een kleine molen verschaft is de klus zo geklaard en komt er tijd vrij om op de akker te werken.