• 38.000 doden
• 4.900 vermisten
• 500.000 verplaatste personen
• 120.000 vernielde huizen
• 30.000 vernielde boten

Het Caritasnetwerk focust voor zijn hulpverlening op drie prioritaire zones: in het zuiden Colombo, Galle, Matara en  ambantota, in het oosten in Batticaloa, Trincomalee en Amparai en in het noorden Jaffna, Killinochi en Mullaïtivu. Het Caritasnetwerk helpt 24.000 families, of 150.000 personen tijdens de urgentiefase: voedselhulp, medische zorg, tenten, matrassen, kleren, kookgerief, psychosociale ondersteuning. Het netwerk opteert in een eerste fase voor tijdelijke behuizing zodat de mensen zo vlug mogelijk een menswaardig onderkomen krijgen in afwachting van hun definitieve woonst. De huizen hebben een levensduur van 2 jaar.

Caritas International België stelt zijn ervaring, kennis en fondsen ter beschikking van de lokale teams in het district Matara (Weligama, Matara, Devinuware, Dickwella). Naast onze financiële input, waren er twee expats ter plaatse. Niemand is voorbereid op een dergelijke ramp. Ook onze lokale partner niet. Een snelle uitbreiding van de organisatie om aan de noden van de getroffen bevolking tegemoet te komen is noodzakelijk. Zowel het ‘oude’ als het ‘nieuwe’ personeel heeft nood aan opleiding en begeleiding. Caritas International financiert opleidingen naargelang de noden van het personeel en de organisatie, en de expats geven praktische begeleiding en steun (capacity building). Onze heropbouwactiviteiten in het district Matara zijn heel gevarieerd en mogen niet los van elkaar gezien worden. Bij heropbouw denken we misschien spontaan aan ‘huizen’ en ‘gebouwen’. Een samenleving is echter zoveel meer dan stenen We doen dan ook meer dan alleen maar de materiële zaken herstellen. Samen met de betrokkenen bouwen we aan een nieuwe samenleving. Caritas hecht veel belang aan de duurzaamheid van zijn activiteiten. Hieronder meer uitleg bij de verschillende sectoren die we aangepakt hebben.

Landbouw

Het water heeft enorm veel schade aangericht aan de landbouwgrond. We helpen de boeren bij het schoonmaken van hun terreinen en het herstellen van irrigatiekanalen en sluizen.

Onderwijs

Caritas Matara probeert kinderen zo vlug mogelijk terug naar school te krijgen zodat ze zo weinig mogelijk leerachterstand oplopen. Samen leren en spelen is voor velen onder hen ook een goede hulp bij het verwerken van het Tsunamidrama. We herstellen scholen die beschadigd werden en zorgen voor de psychosociale begeleiding van getraumatiseerde kinderen. Heel wat schoolmateriaal is met de vloedgolf weggespoeld. Caritas Matara probeert de scholen ‘kindvriendelijker’ te maken en zorgt voor computers, boeken voor de bibliotheek, banken en stoelen, een watertank voor drinkwater, enz. Ook het informele onderwijs in de Boeddhistische tempels krijgt steun. Om de kinderen die een leerachterstand hebben opgelopen, wat ruggensteun te geven, worden avondklassen ingericht waar hun probleemvakken worden bijgewerkt.

Onderdak

Voor de permanente behuizing stellen we 4 types van huizen voor, waaruit de begunstigden vrij kunnen kiezen. In deze ’type-huizen’ is het mogelijk om kleine aanpassingen te voorzien die beter aansluiten bij de wensen van de toekomstige bewoners. De plannen zijn getekend door architecten in overleg met de lokale bevolking en zijn cycloonbestendig. Caritas International heeft in Matara 160 huizen gebouwd. Caritas wil echter niet enkel huizen afleveren maar de getroffenen ook een nieuwe thuis geven. Daarom is er ook aandacht voor de omgeving in de nieuwe vestigingen zoals interne wegen en speeltuinen. We moedigen er de aanleg van moestuinen aan en ondersteunen zelfhulpgroepen en kinderwerkingen.

Visvangst

Visvangst is de voornaamste bron van in komsten voor de kustgemeenschappen. Caritas heeft in Matara voor wat betreft de visvangst een belangrijke rol als ‘lead agency’: wij geven onder meer informatie door aan andere organisaties. We financieren er de aankoop en het herstel van boten, motoren en netten. We verdelen daarnaast ook GPS-systemen (met training in het juiste gebruik) voor een grotere efficiëntie bij het uitvaren. Overlevingspakketten en brandblusapparaten zorgen voor een verhoogde veiligheid en eerstehulpcursussen moeten een snelle verzorging verzekeren bij ongevallen.

Gemeenschapscentra en infrastructuur

Caritas International zorgt voor de elektriciteitsvoorziening in de voorlopige huizen die door de Internationale Organisatie voor Migratie gebouwd werden. Met Caritas Matara financieren we ook een groot aantal gemeenschapsgebouwen en infrastructuren: gemeenschapshuizen, tempels, irrigatiekanalen, enz.

Inkomstengenererende activiteiten

Een belangrijke pijler van onze hulpverlening is het creëren van werkgelegenheid. De economie in de kustgemeenschappen is immers zwaar getroffen. We steunen niet alleen de vissers, zoals eerder vermeld, maar ook andere beroepen (naaisters, kappers, schrijnwerkers, metsers, schoenlappers…). De meeste gezinnen hebben immers meer dan één bron van inkomsten nodig. Caritas zorgt voor nieuw materiaal en vorming zodat mensen hun beroep opnieuw kunnen uitoefenen, geeft hen training en de mogelijkheid om om te scholen en introduceert nieuwe technieken en activiteiten. Met het aanmoedigen en ondersteunen van nieuwe activiteiten tracht Caritas marktniches te vinden waar de winstmarges hoger zijn dan die van de traditionele activiteiten.

Caritas in Matara doet beroep op lokale ondernemers om huizen en infrastructuren herop te bouwen. Op die manier krijgen heel wat mensen (zowel geschoolde als ongeschoolde) de kans om in loondienst mee te werken aan de heropbouw van de huizen. Een waaier van activiteiten wordt ontwikkeld om ervoor te zorgen dat de mensen financieel onafhankelijk worden. Het betreft hier het leveren van materiaal en materieel en het aanleren van een aantal technische vaardigheden en ‘managementvaardigheden’ zodat ze een kleine zaak kunnen runnen. Tot dus ver hebben 84 zelfhulpgroepen en meer dan 170 individuele personen steun gekregen van Caritas Matara.

Water en sanitair

Met de huizen werden ook toiletten vernietigd. Caritas herstelt deze toiletten, zowel bij particulieren als in scholen. Bovendien worden op sommige plaatsen nieuwe publieke toiletten gebouwd in samenwerking met de overheid.

Psychosociale hulp

De Tsunami is voor de mensen in de getroffen regio, niet meer uit het geheugen te wissen. In elk gezin, in elke familie blijven de verhalen. Traumaverwerking is belangrijk. Het is een proces van lange duur, dat essentieel is bij de heropbouw in een rampgebied. Mensen moeten hun leven opnieuw in eigen handen kunnen nemen en de nodige energie kunnen opbrengen om opnieuw initiatieven te nemen. Zowel vrijwilligers als professionelen worden hierbij ingeschakeld. Caritas werkt heel veel met kinderen en doet dit op een ludieke manier in de vorm van tekenwedstrijden, sport en culturele activiteiten.

Rampenbeheer

Na de Tsunamiramp wordt in Matara een centrum voor rampenbeheer opgericht door de overheid. Op vraag van het centrum financiert Caritas Matara in 2006 een motorboot waardoor het centrum niet langer een boot moet huren voor zijn reddingsacties. Hierdoor kan het urgentieteam veel sneller reageren en werden al levens gered. Net als onze lokale partner hechten we veel belang aan ‘disaster preparedness’. Met de nodige voorbereiding en kennis kunnen bij een volgende ramp immers veel mensenlevens gered worden. We geven daarom opleidingen aan zelfhulpgroepen en jongeren rond eerste hulp en het opzetten van een rampenplan met de gemeenschap.

Verplaatste personen in het noorden

Sinds 1983 strijden guerrilla’s voor een zelfstandige Tamilstaat op het eiland. De Tamils (hindoes – taal Tamil) voelen zich gediscrimineerd door de Singalezen (boedhisten – taal Singalees) de grootste bevolkingsgroep. In 2002 werd een vredesakkoord afgesloten tussen de Tamiltijgers (LTTE) en de regering maar sinds de opheffi ng van het staakt-het-vuren begin 2008, laait het geweld weer in alle hevigheid op. Bomaanslagen en gerichte terreuracties jagen de Tamilbevolking in het noorden en het noordoosten van het land op de vlucht. De mensen zijn moe, ondervoed, getraumatiseerd. Caritas International steunt sinds september 2006 een Caritashulpprogramma voor verplaatste personen in de regio’s Batticaloa, Trincomalee, Jaffna, Mannar en Vanni. In grote lijnen gaat het om de toegang tot water (drinkwater maar ook voor koken en persoonlijke hygiëne), voldoende voedsel en het nodige gerief om eten klaar te maken, onderdak, kleren, lakens, sanitair en medische zorg. Caritas Sri Lanka organiseert eveneens trauma counseling (in groep en individueel) en steunt inkomstengenererende activiteiten.

Theeplantages

De Tamils in het noorden en het oosten hebben zich lang geleden in Sri Lanka gevestigd. De Tamils in het centrum en het Zuiden – de Indische Tamils – zijn van een andere afkomst. Ze zijn in de 19de eeuw als gastarbeiders uit het zuiden van India ‘ingevoerd’ om op de plantages te werken omdat men toen niet genoeg Singalezen vond die bereid waren voor de bezetter, de Engelsen, te werken. Theeplukkers wonen meestal erg geïsoleerd en in zeer slechte omstandigheden. Caritas International is samen met de lokale Caritaspartner gestart met een programma voor de bewoners van de theeplantages in Deniyaya (bisdom Galle) onder de naam ‘Community Development Service for Plantations’. Animatoren groeperen de bewoners van de plantage in kleine groepen en met elk van die groepen proberen ze de levensomstandigheden op kleinschalige wijze te verbeteren. Dit gebeurt met de goedkeuring van de eigenaars, zoniet is het project tot mislukken gedoemd. Caritas wil tevens het onderwijs promoten. Met avondklassen, studiebegeleiding en voorbereiding op examens hopen we meer kinderen in het officiële onderwijs te krijgen. Enkele knappe studenten krijgen beurzen. Een derde luik is gezondheid en sensibilisering rond hygiëne, aids, voeding. Caritas vindt het ook belangrijk dat de omwonende Singalese gemeenschap betrokken wordt bij de activiteiten op de plantages zodat er wederzijds een goede verstandhouding en respect kan groeien.

Video: Caritas Sri Lanka (English)