Ze reizen doorheen de woestijn in Mexico, klimmen over het Himalaya gebergte of verlaten Afrika om in overvolle boten de zee te trotseren. Ze laten het weinige dat ze bezitten achter en zoeken angstvallig naar enige hoop voor henzelf en hun gezin, niettegenstaande een enorm risico op uitsluiting en armoede. Want laten we eerlijk zijn: ze migreren voornamelijk omdat ze geen alternatief hebben ...

"De geschiedenis heeft aangetoond dat de mens altijd al een migrant is geweest, en hij zal dat ongetwijfeld blijven. Caritas wil echter dat de keuze om je land te verlaten, een bewuste en ongedwongen keuze moet zijn," zo zegt Martina Liebsch, migratie coördinator voor Caritas Internationalis. Het gebrek aan kansen in hun eigen land dwingt veel mannen en vrouwen ver van huis naar werk te zoeken. Anderen proberen te ontsnappen aan oorlog of armoede, om op die manier hun achtergebleven familie financieel vooruit te helpen.

Een weg bezaaid met obstakels

Migranten kunnen geconfronteerd worden met ernstige problemen tijdens hun reis, maar ook op hun bestemming: exploitatie door mensenhandelaars of huisjesmelkers, werkloosheid, onveiligheid, geen respect voor hun rechten, enz. Ook lijden ze vaak onder een financiële last die hen is opgelegd door hun achtergebleven familieleden.

Migratie is een thema dat de 163 leden van het Caritas-netwerk nauw aan het hart ligt. Vaak zijn ze zelf een land van herkomst, of daarentegen een bestemming van vele migranten.

In België steunt en adviseert Caritas International de migranten en vluchtelingen die ons land binnenkomen. Velen begrijpen zelfs niet eens de plaatselijke taal, noch een internationale taal zoals het Engels. Onze steun aan hen kan verschillende vormen aannemen: sociale en juridische bijstand, opvang van kandidaat vluchtelingen in woonsten, voogdij van niet-begeleide minderjarigen (MENA) of ondersteuning van de vrijwillige terugkeer naar het thuisland.

Het Caritas netwerk wil ook de bewustwording van regeringen en gemeenschappen in landen met een hoge migratie stimuleren, en hen wijzen op de voordelen en de noodzaak van integratie. Bovendien zorgt Caritas ervoor dat migranten die willen terugkeren naar hun land, goed voorbereid zijn en er steun kunnen krijgen van de lokale Caritas partner.

En in de toekomst?

De huidige sombere economische vooruitzichten kunnen de toekomstige situatie van migranten bemoeilijken. De stijging van de werkloosheid zal de concurrentie op de arbeidsmarkt alleen maar doen toenemen, ook bij de "lage lonen". Dit zou kunnen leiden tot sociale onrust, wat dan weer een voedingsbodem is voor vreemdelingenhaat. Extreme schommelingen in de wisselkoersen van buitenlandse valuta, zorgen voor een vermindering van het geld dat migranten kunnen sturen naar hun families.

Aan de andere kant kunnen we niet naast de gevolgen van de klimaatverandering kijken. Het zal het aantal mensen dat hun land verlaten op zoek naar voedsel, geld of een stabiele huisvesting alleen maar doen toenemen. Sommige schattingen geven aan dat in 2050 ongeveer 150 miljoen mensen vluchtelingen zullen worden door de nefaste gevolgen van klimaatsverandering.

In deze context wil Caritas haar werkzaamheden op terreinen zoals klimaatverandering, vrede en verzoening, noodhulp, economische rechtvaardigheid en, uiteraard, migratie, verderzetten. Vol goede moed willen we op deze manier de "gedwongen migratie" uit de wereld te helpen, in de hoop dat op een dag de beslissing om te migreren gemaakt wordt vanuit een keuze en niet vanuit een noodzaak.