03/11/10 - Van 18 tot en met 21 oktober organiseerde Caritas International samen met Maatwerk bij Terugkeer en met de waardevolle logistieke steun van Caritas Senegal, een Inter-Afrikaanse conferentie over het thema 'vrijwillige terugkeer'.

De voorzitter van CONGAD (Raad van Ontwikkelingorganisaties), opende de conferentie. Hij onderstreepte het belang van deze ontmoeting tussen de partners uit het Noorden en het Zuiden, en de sterke stem die daarbij aan de zuidelijke partners werd gegeven. Het doel van deze conferentie - die een jaar is voorbereid - was de creatie versnellen van een Afrikaans partnernetwerk dat mensen begeleidt die vanuit Europa vrijwillig terugkeren naar hun land. Vertegenwoordigers van België, Nederland, Frankrijk, Marokko, Mali, Senegal, Burkina Faso, Togo, Kameroen, Ghana, Angola, Ivoorkust en Sierra Leone, werkten vier dagen in een uitstekende sfeer. De Nederlandse verantwoordelijken van Maatwerk en Terugkeer konden spijtig genoeg niet aanwezig zijn, maar de conferentie werd dan weer wél gevolgd door vertegenwoordigers van OFII, het Franse Bureau voor Immigratie en Integratie, van de zetels Dakar en Damako.

Na de officiële opening - met microfoons en camera's van verscheidene Senegalese media - stelden de Europese deelnemers hun activiteiten voor onder leiding van Gonzalo Dopchie, directeur van Caritas International, en Ambrosius Tine, directeur van Caritas Senegal. Peter Neelen van Fedasil, lichtte de rol van het Federaal Belgisch Agentschap toe bij de opvang en vrijwillige terugkeer van asielzoekers. Na presentaties over micro-ondernemingen en psycho-sociale opvang, getuigde in de namiddag de heer Cheikh Diagne, die in maart 2010 uit België terugkeerde om kippenboer te worden in Rufisque, een buitenwijk van Dakar. Caritas International kon zo uit de eerste hand de goede vooruitgang volgen van zijn project, maar ook de moeilijkheden om het duurzaam te maken.

Dinsdag en woensdag werden de verschillende aspecten van vrijwillige terugkeer bekeken: de voorbereiding voor het vertrek, de kwetsbaarheid, de sociale en economische reïntegratie, de samenwerking tussen Noord en Zuid en de lokale mogelijkheden. Door onder de leiding van Leni van Goor van Maatwerk en Terugkeer en Anne Dussart van Caritas International, sterke en ervaren partners te laten discussiëren met startende organisaties, ontstond er een boeiend debat. Woensdagnamiddag bezocht de groep het P.A.R.I. project (Point d'Accueil Réfugiés et Immigrants) van Caritas Dakar dat in Senegal asielzoekers en buitenlanders in moeilijkheden helpt en dat tevens de lokale Caritaspartner is voor de reïntegratie van migranten die terugkeren. Daarna ging de groep naar de haven van Dakar voor een korte overtocht naar het eiland Gorée, het beroemde vertrekpunt van honderdduizenden gevangenen die als slaven naar Amerika zijn gezonden. Vandaag is het Gorée een waar bedevaartsoord voor de Afrikaanse diaspora.

De conferentie werd afgesloten met films over de gevaren van illegale migratie, de valse beelden die de 'droomhandelaars' over Europa voorspiegelen, maar ook over de zware familiale druk waar Afrikaanse migranten in Europa aan blootstaan, en bij uitbreiding ook de potentiële terugkeerders. Michael Kegels, directeur van Fedasil, Gonzalo Dopchie van Caritas International en Ambrosius Tine van Caritas Senegal, formuleerden de algemene conclusies.

De balans van de conferentie in Dakar is meer dan positief. Er is een echt netwerk opgezet en de deelnemers leerden veel van mekaar. Onze praktijk en projecten zijn versterkt en we weten dat we kunnen rekenen op een fijnmazig en stevig netwerk van lokale partners in meer dan 15 Afrikaanse landen. De resultaten van de conferentie zullen in detail geanalyseerd worden in een publicatie.