Hij komt uit Afrika, Azië of de Balkan ... En zijn naam is Stanislav, Tida of Dorcy ...
Hij verliet zijn land en alles wat hij bezat om te ontsnappen aan oorlog, droogte, politieke repressie of armoede...

Wij noemen hem een buitenlander, migrant, asielzoeker, vluchteling, en ga zo maar door. Wat zijn naam ook is, Caritas International staat klaar om hem te helpen, te begeleiden en te adviseren. Al sinds zijn ontstaan komt Caritas International op voor de migrant, ongeacht zijn status, religie of herkomst.

Overzicht van de fasen waarbij Caritas International betrokken is:

In ons land kunnen migranten worden opgedeeld in twee grote groepen. Enerzijds heb je de migranten mét een verblijfsvergunning, zoals asielzoekers, subsidiaire beschermelingen, erkende vluchtelingen of begunstigden van een familiehereniging. Anderzijds heb je de migranten die géén verblijfsvergunning hebben, beter bekend als “mensen zonder papieren”.

Caritas International begeleidt asielzoekers vanaf het begin van hun aanvraagprocedure. Zij hebben immers "recht op opvang" van zodra ze hun asielaanvraag indienen, en daaronder verstaan we méér dan alleen maar "recht op onderdak". Ook een doorgedreven sociale, juridische en medische bijstand maakt deel uit van onze begeleiding. In de praktijk verwijst Fedasil, het Federaal Agentschap voor de opvang van asielzoekers in België, een asielzoeker door naar een vacante woonplaats. Precieze informatie over de vacante plaatsen krijgt Fedasil toegespeeld uit beide landsdelen: voor Wallonië komt die informatie van het CIRE, voor Vlaanderen is die afkomstig van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.
Caritas International is een officiële partner van beide organisaties, en krijgt dus regelmatig asielzoekers toegewezen die ze in haar vacante woningen moet huisvesten. Naast onderdak verlenen wij deze asielzoekers ook materiële steun en bieden hen psycho-sociale en administratieve hulp aan.

Deze persoonsgerichte en kwaliteitsvolle begeleiding wordt gewaarborgd door onze regionale verantwoordelijken en door verscheidene sociale diensten, met wie wij samenwerken. In Brussel bijvoorbeeld is dat het Centrum Algemeen Welzijnswerk Brabantia. De wereld staat niet stil. Met de regelmaat van een klok worden er wijzigingen aangebracht in de binnenlandse en europese wetgeving. Om deze complexiteit de baas te kunnen, kan de dienst opvang van Caritas International rekenen op het advies van een gespecialiseerd jurist. Bovendien beschikt onze dienst opvang over een cel Sensibilisatie & Huisvesting, die nieuwe asielzoekers specifiek op weg helpt met raadgevingen inzake hygiëne, lokale (huur)wetgeving, gezondheid, energiegebruik en afvalverwerking. Van zodra een asielzoeker zijn procedure positief heeft afgerond, helpt deze cel ook in de zoektocht naar een eigen woonst.

Van zodra een asielzoeker een erkend statuut krijgt moet hij immers zélf uitkijken naar onderdak en een inkomen. Er begint op dat moment voor hem een nieuw leven: hij heeft nu het recht om te gaan werken en kan, in de tussentijd, rekenen op de steun van het OCMW. Als hij dat wil kan hij ook een procedure starten voor familiehereniging. Deze procedure, ontworpen om de leden van een familie terug bij elkaar te krijgen, is complex en de aanvrager moet voldoen aan een hele reeks voorwaarden. Ook hierbij bieden wij een helpende hand, met ondersteuning en advies.

Soms laat een uitspraak over een asielaanvraag erg lang op zich wachten, of is de uitspraak negatief. In dat laatste geval kan de migrant vrij beslissen om terug te keren naar zijn land van herkomst. Caritas International helpt hem de nodige voorbereidingen te treffen. Onze cel Vrijwillige Terugkeer & Reïntegratie informeert en begeleidt hem en regelt zelfs in een reïntegratie. Dat is mogelijk dankzij een uitgebreid wereldwijd netwerk van lokale partners die, samen met de migrant, een toekomsproject uittekenen, om zo zijn leven weer op de rails te zetten.

Maar niet iedereen kiest voor een vrijwillige terugkeer. Sommige migranten vluchten in de illegaliteit, ondanks het bevel om het Belgische grondgebied te verlaten. Regelmatig worden illegaal in ons land verblijvende mensen door de politie onderschept en meegenomen naar gesloten asielcentra. Deze vrijheidsberoving, in combinatie met onzekerheid over de toekomst, kan erg belastend zijn. Daarom maakt Caritas International deel uit van de beperkte groep NGO’s, die deze detentiecentra mogen bezoeken. Onze taak ter plaatse is tweeledig: enerzijds ondersteuning en anderzijds controle van de levensomstandigheden.

Sommige groepen immigranten zijn kwetsbaarder dan andere en vereisen een specifieke ondersteuning. Een mooi voorbeeld vormen de minderjarige asielaanvragers. De sociale dienst Brabantia beheert voor Caritas International een project dat niet-begeleide minderjarigen (MENA’s) een voogd toekent tijdens de periode van hun asielaanvraag. Een ander voorbeeld is dat van alleenstaande vrouwen, met of zonder kinderen. Wij willen hen opvang aanbieden die is aangepast aan hun noden. Caritas kocht hiervoor in Louvranges een voormalig klooster aan, waar we hen in de toekomst hopen onder te brengen.

Caritas International is ook sterk betrokken bij de verdediging van de mensenrechten van migranten in het algemeen. We ijveren niet alleen voor een eerlijke en billijke asieprocedure.Ook bredere onderwerpen zoals het recht op sociale bijstand, huisvesting en strijd tegen armoede liggen ons nauw aan het hart. Vandaag al lopen er meerdere projecten, die met name een goede integratie van erkende vluchtelingen tot doel hebben. Daarenboven willen we, in nauwe samenwerking met de overheid, deelnemen aan de hervestiging (de zogeheten “resettlement”) van (groepen) erkende vluchtelingen.