24/06/2010 - Wereldwijd zijn 42 miljoen mensen op de vlucht, op zoek naar bescherming. Verdacht van een verkeerde mening, op de vlucht voor oorlog en geweld. Slechts een kleine minderheid van deze vluchtelingen zoekt bescherming binnen de grenzen van de Europese Unie. Toch voeren de lidstaten van de Unie een steeds strenger asielbeleid, zonder rekening te houden met de beschermingsnoden van deze mensen. De Europese Unie heeft steeds meer invloed op het nationale asielbeleid van de lidstaten. Dit is goed, op voorwaarde dat het de efficiëntie én de kwaliteit van het asielbeleid verbetert.

Op deze internationale Vluchtelingendag van de Verenigde Naties, aan de vooravond waarop België voorzitter wordt van de Europese Unie, zetten wij de vluchteling in de kijker en roepen België op om als voorzitter een voortrekker te zijn voor een kwalitatief en menselijk Europees asielbeleid.

Maar ook is het onze hoop dat een krachtig Europees buitenlands beleid conflicten voorkomt en mensenrechten hoog op de agenda plaatst.

Dit zijn onze eisen…

1) Garandeer dat vluchtelingen Europa veilig kunnen bereiken om asiel aan te vragen
Om asiel aan te vragen in Europa moeten vluchtelingen, slachtoffers van oorlog, geweld en vervolging, fysiek Europa kunnen bereiken. Toch sluit Europa meer en meer haar grenzen terwijl vluchtelingen hun leven wagen. Europa kan zijn grenzen controleren maar deze controle mag er niet toe leiden dat vluchtelingen geen bescherming meer kunnen vragen. Europa moeten blijven garanderen dat er enige toegang mogelijk is tot het grondgebied opdat vluchtelingen hun leven niet meer op spel moeten zetten en bescherming kunnen vragen.

2) Vluchtelingen hebben recht op dezelfde kans op asiel in elk Europees land
Mensen op de vlucht die er in slagen om Europa te bereiken hebben te maken met asielsystemen die erg verschillen van lidstaat tot lidstaat. In één land hebben ze 98% kans op erkenning in een ander land 0%. Europa moet een einde maken aan deze asielloterij en een echt gemeenschappelijk Europees asielstelsel invoeren. Daarvoor is het dringend nodig om de asielwetgeving in de lidstaten verder te harmoniseren. Een sterk juridisch kader is onmisbaar voor een gemeenschappelijk asielstelsel. Zo’n kader moet voldoende kwaliteit bieden zodat vluchtelingen die nood hebben aan bescherming, die ook kunnen krijgen.

3) Stuur geen vluchtelingen terug naar een Europees land waar ze niet beschermd worden
De zogenaamde « Dublin-verordening » is de Europese wetgeving die bepaalt welke Europese lidstaat bevoegd is voor de behandeling van een asielaanvraag. Bij het toepassen van de Dublin-verordening worden sommige asielzoekers teruggestuurd naar landen die hen geen bescherming noch opvang kunnen garanderen. Deze regels zijn immers gebaseerd op de veronderstelling dat alle lidstaten de Europese richtlijnen betreffende bescherming en opvang van asielzoekers op dezelfde manier toepassen. Vandaag is dat echter een illusie. Met als gevolg dat de rechten van asielzoekers in sommige Europese landen niet worden gerespecteerd. Deze regeling moet afgeschaft worden. In afwachting daarvan moet Europa de overdrachten schorsen naar die landen die duidelijk hun wettelijke verplichtingen niet nakomen.

4) Vluchtelingen hebben recht op menswaardige opvang en begeleiding. Stop de opvangcrisis!
Elke asielzoeker heeft nood aan een menswaardige opvang tijdens de volledige duur van zijn asielprocedure. Alle Europese landen moeten op zijn minst voldoen aan de minimale voorwaarden om een kwaliteitsvolle opvang te kunnen garanderen. Sommige Europese lidstaten, waaronder België, verzaken nochtans aan deze verplichting. Ondanks het feit dat de Belgische wetgeving een kwalitatieve opvang voorziet, verblijven heel wat asielzoekers tijdens hun procedure op straat, aan hun lot overgelaten. België moet het voorbeeld geven des te meer tijdens haar mandaat als voorzitter van de Europese Unie. België moet de crisis in de asielopvang oplossen.

5) Vluchten is geen misdaad. Stop het opsluiten van vluchtelingen en hun kinderen. Verplicht Europa tot alternatieven voor detentie
Overal in Europa worden mensen opgesloten die als enige ‘misdaad’ hebben begaan dat ze de grenzen op een onwettige manier zijn overgestoken op zoek naar bescherming. Asielzoekers zouden tijdens hun procedure nooit mogen worden opgesloten. Detentie is niet te verzoenen met een kwalitatieve asielprocedure. Het verbod op of een hele strikte beperking van detentie moet worden opgenomen binnen de Europese Asielwetgeving (Opvang- en Procedurerichtlijn). Detentie kan enkel gebruikt worden als “last resort” maatregel, nadat alle minder dwingende alternatieven werden toegepast. België sluit momenteel geen kinderen meer op. België zou dit goede voorbeeld actief kunnen promoten bij de andere Europese lidstaten.

6) Bied vluchtelingen die geen bescherming krijgen in hun eigen regio een veilige toekomst in Europa
De overgrote meerderheid van de vluchtelingen trekt niet naar Europa. Zij vluchten naar buurlanden, die vaak arm zijn en geen effectieve bescherming kunnen bieden. Door deze vluchtelingen uit te nodigen (hervestiging), kunnen de lidstaten van de Europese Unie hen bescherming bieden en tegelijk ook solidair zijn met de regio’s van herkomst. Hervestiging biedt een duurzame oplossing aan een aantal vluchtelingen die niet kunnen terugkeren naar hun thuisland en evenmin bescherming vinden of kunnen integreren in het land waar ze eerst naartoe trokken. Na een oproep van de Europese Unie hervestigde België vorig jaar 47 Iraakse vluchtelingen die gestrand waren in Syrië en Jordanië, daar niet konden blijven maar ook niet terug naar Irak konden. Indien de lidstaten meer samenwerken, kunnen ze samen meer vluchtelingen uitnodigen en duurzame hervestigingsprogramma’s ontwikkelen.