Een bezoek aan de Caritaskliniek van Kisenso (2)

Het genezingsproces

Zwaar ondervoede kinderen worden 20 dagen opgenomen in de therapeutische afdeling omdat ze - naast dagelijks onderzoek en geneesmiddelen - om de 3 uur eten krijgen, 24 uur op 24. Ik leer alles over de 20-daagse behandeling. Er zijn 2 fasen. Fase 1 duurt 3 à 7 dagen, de kinderen krijgen om de drie uur licht verteerbare melk, vitamine A en allerhande geneesmiddelen. Fase 2 start zodra het kind weer honger heeft. Dan krijgt het ijzer in zijn melk en medicamenten tegen wormen. De melk is nu iets zwaarder. Ze worden regelmatig onderzocht en gewogen, want heel wat kinderen combineren zware ondervoeding met een andere ziekte.

Na 20 dagen mogen ze het ziekenhuis verlaten. Moeder en kind moeten nu drie maanden lang elke week op consultatie komen in de voedingsafdeling. Ze krijgen telkens eten voor een week mee en les in evenwichtige voeding en tuinieren. Emilienne Dondo benadrukt fier het hoge succespercentage: zo'n 85% geneest en hervalt niet. Dat deze ruimte zo afgelopen vol zit is vlug uitgelegd: het gebouw waar beide afdelingen gehuisvest waren, is ingevallen en wordt nu heropgebouwd naast de materniteit. Voorlopig zitten beide afdelingen in de operatieblok van de materniteit, en dat is even behelpen.

De moeders blijven doodstil tijdens haar uitleg. We mogen rustig foto's nemen, maar praten is er niet bij. Ik heb het hart niet om een moeder uitleg te vragen, om beter te begrijpen hoe het zo uit de hand kon lopen. Ik ben nog overweldigd als men mij dringend verzoekt om even een keizersnede te volgen in de ruimte ernaast en de materniteit te bezoeken

Op de materniteit is een gewicht van 2 kilo de nieuwe norm

Het is stil en tegelijk druk in de materniteit die heel proper oogt. Geen vuiltje op de grond in de smalle kamers met een tiental bedden. De sfeer op de materniteit is totaal anders dan in België: geen enkele moeder lacht of straalt. Het valt mij ook op dat heel wat moeders met 2 in 1 bed liggen. Dat is goedkoper, legt een verpleegster uit. De baby's hebben allemaal een mooi gebreid mutsje op, dit lijkt mij ‘made in Belgium'. De verpleegsters vertellen mij dat baby's van 3 kilo tot het verre verleden behoren, 2 kilo is nu de norm. Heel wat baby's gaan van de materniteit naar de therapeutische ondervoedingafdeling. Ook tijdens de postnatale consultaties (een soort kinderheil, maar in het ziekenhuis dus) zijn er verwijzingen naar deze afdeling.
Veel ondervoede kinderen komen in deze afdeling terecht dankzij de 400 Caritas vrijwilligers die ondervoede kinderen opsporen. Want de arme Congolese moeders en grootmoeders zijn zo diepbeschaamd over deze ziekte, dat ze deze kinderen gewoon verstoppen. Ze gaan er niet mee naar buiten tenzij helemaal ingewikkeld, zodat niemand iets ziet. De moeder-kind relatie raakt dikwijls verstoord: een zwaar ondervoed kind lacht niet meer, reageert niet meer op de moeder. Pas naar het einde van de 20 dagen, als het beter wordt, begint het weer te glimlachen. De moeders zijn dan meestal in de wolken en scheppen daar moed uit om de behandeling verder te zetten.

Een energieke directrice die van wanten weet

Opeens staat de directrice van het ziekenhuis voor mij, zuster Eminence Nzega. Zij neemt de rondleiding over. Met een stevige, zelfzekere tred toont zij mij fier de spoedafdeling, de operatieruimte, de afdeling pediatrie, interne geneeskunde, neus keel en oren, laboratorium, bloedbank, scanapparaten, consultatieruimtes, elektriciteitsmast, waterinstallatie, zonnepanelen. Het is duidelijk dat deze dame er voor gaat en alles onder controle heeft. Haar ziekenhuis is in volle expansie, er wordt driftig bijgebouwd. Hulp vraagt ze niet. Die vraag moet ik zelf stellen, en het enige waar ze op aandringt zijn operatiekits. Haar energie en enthousiasme zijn aanstekelijk. Ik voel mij stukken beter na deze rondleiding met de directrice. De neerslachtige stemming die mij overviel bij de starende blikken van de zwaar ondervoede kinderen en moedeloze mama's maakt plaats voor optimisme. Een beheerst optimisme weliswaar. Gecombineerd met een diep verlangen om deze zuster en haar ziekenhuis verder te blijven steunen.

Gerda Wylin