Sta me toe dit eerste verslag over Burundi te beginnen met enkele opmerkelijke feiten. U schrikt zich vast een hoed.

• Op 1 juli, 1962 wordt Burundi onafhankelijk verklaard van België. Sindsdien sukkelt het van het ene conflict in het andere.
  
  
• Sinds augustus 2005 probeert het land de brokken te lijmen die werden gemaakt tijdens een 11 jaar durende burgeroorlog. Die oorlog kostte uiteindelijk aan meer dan 300 000 mensen het leven en veroorzaakte bovendien een enorme vluchtelingenstroom.
  
  
• Het gemiddeld jaarlijks inkomen van een Burundees behoort tot de allerlaagste in de wereld: 90 US dollar (ter vergelijking: het gemiddelde inkomen van een Fransman bedraagt ongeveer 25 000 US dollar).
  
  
• Alfabetiseringsgraad in Burundi: iets meer dan 50%.
  
  
• Besmettingsgraad HIV/AIDS: bijna 8%.
  
  
• Besmettingsgraad malaria: bijna 50%.
  
  
• Gemiddelde levensverwachting: amper 42 jaar.
  
  

... en zo zou ik gerust nog even kunnen doorgaan. Op papier lijkt Burundi er dus behoorlijk ellendig aan toe. Het zal dan ook voor een kleine opluchting zorgen als ik erbij vertel dat het tij stilletjesaan lijkt te keren.


© Jan Bierkens

Stilletjesaan wens ik hier expliciet te benadrukken, want voorlopig kan het nog alle kanten op. In juni-augustus 2005 werd het Arusha-akkoord afgesloten, wat het einde van de meer dan 10 jaar durende burgeroorlog moest betekenen. Ondanks die officiële binding is de veiligheidssituatie in Burundi nog steeds volkomen fragiel.

In september 2006 werd een staakt-het-vuren gesloten met de laatste nog actieve gewapende beweging, de Palipehutu-FNL, maar daaromtrent heeft men nooit helemaal woord kunnen houden; de laatste schermutselingen dateren immers van 4 september 2007.

Als gevolg van de aanhoudende wispelturigheden barst het land van de ‘vredesondersteunende' troepen die opgericht werden door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en die in Burundi onder de naam ONUB opereren - Opération des Nations Unies au Burundi.


© Jan Bierkens

Alles wijst erop dat de oorlog hier nog niet hélemaal achter de rug is, ongeacht de lichtjes positieve tendens die men vandaag in het land van Pierre Nkurunziza kan bespeuren. Het spreekt dan ook voor zich dat, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Rwanda, Burundi vooralsnog nauwelijks weet te profiteren van de talrijke sociale en economische voordelen die de toeristische sector het land zou kunnen bieden, ofschoon er enorm veel potentieel aanwezig is. Voorzeker dat het maar door een kleine minderheid geweten is, maar Burundi is een buitengewoon prachtig land met een uiterst aangename en gastvrije bevolking.

Caritas verwachtte mij in Burundi op 5 januari. Ik was van plan om tenminste een dag eerder de Rwandees-Burundese grens over te steken, kwestie van een beetje tijd over te hebben.

Onderweg naar Bujumbura ondervond ik amper moeilijkheden, afgezien van de gebruikelijke politiecontroles waartijdens de conventionele vormen van speelse intimidatie nooit schenen te mogen mankeren. De wegcondities waren meestal uitstekend, zowel op Burundees als Rwandees grondgebied.

Op vrijdag 4 januari, rond drie uur in de namiddag, bereikten we na 6 uren rijden uiteindelijk de Burundese hoofdstad. Meteen na aankomst nam ik telefonisch contact op met Wim de Louw, de project-coördinator voor Caritas Belgium ter plaatse. Er was gepland dat ik de dag nadien reeds zou starten met het in beeld brengen van de verschillende projecten, maar wegens onvoorziene omstandigheden werd die vooropgestelde datum met enkele dagen verlaat.

Zodoende maakte ik van dat vrije weekend gebruik om de binnenstad eens deftig onder de loep te nemen. En het moet gezegd, Bujumbura beviel me opperbest.

Jan Bierkens | 17-01-2008